निर्वाचन आयोगले भोलि (माघ ५ गते) देखि निर्वाचन आचारसंहिता लागू गर्ने भएको छ। आयोगको आज बसेको बैठकले आचारसंहिता लागू गर्ने निर्णय गरेको हो। प्रतिनिधि सभा निर्वाचनका लागि प्रत्यक्षतर्फको मनोनयन दर्ताको अघिल्लो दिन आयोगले आचारसंहिता लागू गर्ने निर्णय गरेको हो। माघ ६ गते प्रत्यक्षतर्फको मनोनयन दर्ताको कार्यक्रम रहेको छ। आचारसंहिताले प्रचार प्रसार, उम्मेदवारले गर्ने गतिविधी, सरकारले गर्ने नियुक्ती र सञ्चार माध्यमहरुले प्रकाशन गर्ने समाचारहरुको समेत अनुगमन गर्नेछ। फागुन २१ गते प्रतिनिधि सभाको निर्वाचन हुँदैछ। निर्वाचन आचारसंहिताले सरकारी स्रोत साधनको दुरुपयोग गरेर कुनैपनि उम्मेदवारको पक्षमा प्रयोग गर्न रोक लगाएको छ।त्यस्तै सामाजिक सञ्जालको दुरुपयोगमा रोक लगाएको छ। गलत, भ्रामक सूचना, द्वेषपूर्ण अभिव्यक्ति वा एआईको दुरुपयोग गरी प्रचार प्रसार गर्न रोक लगाइएको छ। आचारसंहिताले निर्वाचन हुनु भन्दा ४८ घण्टा अघि मौन अवधि तोकेको छ। राजनीतिक दलले टिभी र रेडियोमा बढीमा दिनमा ४ पटक विज्ञापन गर्न पाउनेछन्। एउटा विज्ञापन बढीमा १ मिनेट लामो हुनुपर्नेछ। विज्ञापन बजाउँदा एक घण्टाको अन्तरमा बजाउनुपर्नेछ। सञ्चार माध्यमकले सशुल्क विज्ञापन भएको खुलाउनुपर्नेछ। दलहरुले निर्वाचन प्रचारप्रसार बिहान ७ बजेदेखि बेलुका ७ बजेसम्म मात्र गर्न पाउनेछन्। जुलुस गर्दा सडकको एक तिहाई भाग मात्र ओगट्न पाइनेछ। निर्वाचनका क्रममा गरिने आमसभा, भेलाको प्रहरीलाई २४ घण्टा अगावै जानकारी दिनुपर्नेछ। राजनीतिक दलहरुलाई सार्वजनिक स्थानमा झण्डा, चिन्ह टाँस्न र तोकिएको आकारभन्दा ठूलो सामाग्री प्रयोग गर्न नपाउने व्यवस्था गरिएको छ। एउटा दलले एउटा कार्यक्रममा बढीमा १० वटा झण्डा प्रयोग गर्न पाउनेछन्। दलहरुले निर्वाचनका लागि खोलेको कार्यालयमा ३ फिट उचाइ र चार फिट लम्बाइको ब्यानर राख्न पाउनेछन्। टिसर्ट, क्याप, ब्याग लगायतमा चुनाव चिन्ह छाप्न वा वितरण गर्न पाइनेछैन। आचारसंहिताले अन्तिम मतपरिणाम आएको १५ दिनभित्र उम्मदवारले निर्वाचन खर्चको विवरण अनिवार्य पेश गर्नुपर्ने व्यवस्था गरेको छ। उम्मेदवारले निर्वाचनको खर्च छुट्टै बैंक खाता खोलेर गर्नुपर्नेछ। ५० हजार भन्दा बढीको भुक्तानी बैंकबाटै गर्नुपर्नेछ।उम्मेदवारले बढीमा २ वटा गाडी र ४ वटा घोडा प्रयोग गर्न पाउनेछन्। निर्वाचनमा विदेशी नंम्बर प्लेटका गाडी प्रयोग गर्न रोक लगाइएको छ। त्यसैगरी सरकारी कर्मचारी र शिक्षकलाई राजनीतिक गतिविधीमा रोक लगाएको छ। कर्मचारी र सुरक्षाकर्मीले कुनै दलको पक्ष वा विपक्षमा प्रचार गर्न पाउने छैनन्। सामाजिक सञ्जालमा कुनै राजनीतिक पोस्ट गर्न रोक लगाइएको छ। आचारसंहिता लागू भएपछि निर्वाचनको प्रचारप्रसारमा बालबालिकालाई प्रयोग गर्न पाइनेछैन। विद्यालय वा विश्वविद्यालय हाताभित्र राजनीतिक भेला वा प्रचार गर्न निषेध गरिएको छ।